> juni 2014 | Slakken op reis

Loen en Olden, gletsjer en fjorden

Als je het over Noorwegen hebt, dan denk je al gauw aan fjorden, ponten en gletsjers. In het gebied tussen Loen en Olden worden we daarin tijdens deze camperreis door dit Scandinavische land niet teleurgesteld. 


20 juni en 21 juni, vrijdag en zaterdag   Dag 15 en 16

Gletsjer Josedalsbreen

Op advies van de aardige campingbaas van camping Tjugen Camping in Loen rijden we met de camper, langs het Lovatmeer,  naar een uitloper van de gletsjer Josedalsbreen bij Bodal. Het is een prachtige rit langs een smaragdgroen meer over een steeds smaller wordend weggetje. Het laatste stuk is particulier bezit en voert door een duizenden jaren geleden door de gletsjer uitgeschuurd smal dal. 
Noorwegen meer Lovat


We moeten 50 NOK tol betalen (te deponeren in een envelopje in een box met een gleuf) als bijdrage in het onderhoud van het weggetje. Gelukkig komen we niemand tegen, want elkaar passeren is vrijwel onmogelijk. Aan het einde van het weggetje zijn we op een paar honderd meter afstand van de gletsjer, die wit en blauw schittert tegen de berg.
Noorwegen gletsjer

We zij stil van zoveel natuurgeweld. 


Varen over Geirangerfjord

Eenmaal weer terug in Loen besluiten we de gisteren in het water gevallen tocht over de Geirangerfjord alsnog  te maken. We rijden over weg nr. 60 een uur terug naar het Noorden, parkeren de camper in Hellesylt  en varen  als voetpassagiers met de veerpont door het fjord van Hellesylt naar Geiranger en weer terug.  Onderweg wordt – net als op een rondvaartboot – uitleg gegeven over de boerderijen en watervallen, die we passeren. 
Noorwegen Geirangerfjord watervallen de Zeven Zusters
De zeven zusters


Noorwegen varen door de Geirangerfjord
Varen door de Geirangerfjord


Noorwegen veerboot Hellesylt Geiranger

En zo zien we, gezeten in een aardige salon, hetzelfde als de passagiers op het cruiseschip, dat we tegen komen. 

N.B. Varen door een fjord kan ook  door de Naeroyfjord bij Flam
Weer aan wal in Hellesylt rijden we weer over de 60 richting Stryn en Olden en vinden ca. halverwege een plaatsje voor de nacht op een kleine camping bij Homindallaetra.  

Rijden door kalenderplaten

Als je een weekkalender zou maken, zou je gemakkelijk bij iedere week een andere foto van een fraai Noors landschap kunnen plaatsen. Het is mooi, het is weids, afwisselend ruig en lieflijk, soms ongerept, soms in cultuur gebracht als grasland. Vaak is het ook overweldigend en adembenemend met zijn bergen, bossen, fjorden, stroompjes, watervallen en vandaag ook weer de gletsjer.  En steeds weer een ander vergezicht en een andere kalenderplaat. 
Je kunt je voorstellen dat in dit landschap verhalen en sagen over trollen konden ontstaan. Die lelijke dwergjes vinden gemakkelijk een schuilplaats tussen rotsen en stenen en achter en onder struiken en bomen en komen plots tevoorschijn uit de schaduwen in de zomer en schemeringen in de winter 

Gletsjer Brigdalsbreen

In Olden rijden we naar een grotere uitloper van de gletsjer. De Brigdalsbreen. De tocht er naar toe is mooi maar minder bijzonder dan die  vanuit Loen.  Wel is de gletsjerarm hier groter en breder en kunnen we er dichter bij komen. Dat laatste vergt een wandeling van ruim 3 kilometer, waarin we zo’n driehonderd meter stijgen.  Pufpuf dus. Het is de inspanning echter meer dan waard.  
Noorwegen gletsjertong Brigdalsbreen
Gletsjertong Brigdalsbreen




Noorwegen tocht naar gletsjer Brigdalsbreen

Je komt echt dicht bij de gletsjer. Hoe imposant deze ook oogt, tegelijkertijd word je met je neus op de opwarming van de aarde gedrukt. Bordjes laten zien hoe ver de gletsjer nog reikte in 1800 maar ook in 1920. Het is onthutsend om te beseffen  hoe deze schitterende ijsmassa in nog geen honderd jaar honderden meters is afgesmolten. 
Noorwegen kerkje in Olden
Kerkje in Olden


Noorwegen uitlopers Njordfjord

Later rijden we langs uitlopers van de Njordfjord alvast een stukje zuidwaarts, richting  het Noors Gletsjermuseum. Halverwege die route stoppen we eind van de middag op de Byrkjelo camping.    

Gereden: 113 kilometer en 133 kilometer
Overnacht: Hondalsrokken Turistcenter
Overnacht: Byrkjelo camping in Byrkjelo
Weer: Afwisselend half bewolkt met zon soms een beetje regen, ca. 12 tot 14 graden.


Van Byrkjelo via Gletsjermuseum naar Vik

22 juni, zondag   Dag 17


Gletsjermuseum


Een gletsjer ontstaat door sneeuw die tijdens de zomers niet weg smelt maar in de loop van meerdere jaren is samengedrukt en langzaam tot gletsjerijs is omgevormd.  Zo lezen en leren we in het Noors Gletsjermuseum in Fjaerland.

In het museum bekijken we een indrukwekkende film over de Jostedalsbreen, de grootste gletsjer op het Europese vasteland. We lezen er waarom het ijs blauw toont en het gletsjerwater groen en nog veel meer wetenswaardigs over ijs, over het klimaat en over energieopwekking via de gletsjer.  Kortom, een interessant museum, waar we op deze bewolkte dag heel wat tijd doorbrengen.

Via lange tunnels voert onze route ons verder naar het Sognefjord. 
Solvorn

Houten huisjes in Solvorn Noorwegen
Solvorn

Helaas is het te laat om over te varen en het staafkerkje van Urnes te bekijken; het blijft bij de vriendelijke houten huisjes in Solvorn.  Via de 55 rijden we verder westwaarts langs het brede fjord naar  Hella om daar over te varen naar Vangnes.

Een plaatsje voor de nacht vinden we op een camping langs het fjord.
Noorwegen uitzicht bij camping Tveit in Vik i Sogn
Uitzicht vanuit de camper op Camping Tveit in Vik i Sogn

Alternatief: Je kunt er ook voor kiezen om vanaf Skei de E13 westwaarts te blijven volgen en in Moskog linksaf de 13 te nemen. Ook een toeristische route. Je komt dan in Balestrand en kunt daar de veerboot nemen naar Vangnes.  Via deze route mis je het gletsjermuseum en de vele tunnels tussen Skei en Sogndal. 

Gereden: 151 kilometer
Overnacht: Tveitcamping aan RV 13 in Vik i Sogn

Weer: Gehele dag bewolkt, ca. 13 graden.

Vik - Bergen - Flam

23, 24,  25 juni,    Dag 18,19,20

Soms moet je bijna twee keer dezelfde weg rijden om een bedachte route te kunnen volgen. Dit geldt voor ons bij bezoek aan Bergen. 
Via Vik  rijden we met de camper door een stil en deels wit landschap over een weer spectaculair stijgende en dalende weg naar wintersportplaats Voss. De weg is weliswaar sneeuwvrij maar op de berghellingen is de sneeuw nog lang niet weggesmolten. Het levert een in de zon schitterend gezicht op van witte sneeuwstukken, die afsteken tegen het groen van bergweiden en mos en het zwart en grijs van rotsen. 
Staafkerkje in Vik 







Om het idyllische plaatje compleet te maken lopen wat lager in het dal de schapen over de weg.  

Noorwegen schapen op de weg tussen Vik en Voss

Het stuk van Voss naar Bergen voert door vele tunnels en is veel minder spectaculair.

Bergen

In Bergen zelf brengt de sneltram ons in een kwartier tijd van de camperplaats bij de Bergens Hallen naar het centrum. Bergen is een populaire aanleghaven voor cruiseschepen – we tellen er deze dag maar liefst vijf – en dat is te merken. De stad wordt letterlijk overstroomd door toeristen. Op de beroemde vismarkt kun je over de hoofden lopen. Voor de kooplieden een reden te meer om hun verse zalm, kabeljauw krabben en garnalen van flinke prijzen te voorzien!  
Noorwegen markt in Bergen


Noorwegen havenkant Bergen






Noorwegen witte huisjes in Bergen


Noorwegen Bergen kleurrijke pakhuizen Bryggen

Bergen is een studentenstad en al die jonge mensen zorgen voor een levendige en studentikoze sfeer. 

De stad is ruim 900 jaar geleden gesticht, in de nadagen van het tijdperk van de Vikingen. In de middeleeuwen was Bergen een van de belangrijkste steden ik het Hanzeverbond en dat is nog goed terug te zien in Bryggen.  In de 17e en 18e eeuw was Bergen het centrum van de handel tussen Scandinavië en de rest van Europa.

De bergen rondom het stadscentrum, de hanzewerf en de vismarkt maken van Bergen een leuke en levendige stad. We slenteren langs de kleurrijke oude pakhuizen in Bryggen, hèt bekende gezicht van Bergen, lopen door de straatjes achter de hoofdstraat, laten ons met een toeristentreintje omhoog rijden en bezoeken tot slot het Hanzenmuseum. Bergen is een oude Hanzestad, die eeuwen leefde van de uitwisselingshandel van graan en stokvis. In het leuke museum is te zien hoe de handelaren en de leerlingen woonden en werkten. 
Meer lezen over Bergen? Sandra van Stralend Schrijven schreef dit artikel over Bergen
Vanuit Bergen gaan we via dezelfde weg vol tunnels terug naar Voss. Ten noorden van Voss voert de E16 ons eerst langs alweer een prachtige waterval en vervolgens naar het adembenemende einde van het Naerovfjord bij Gudvangen
Noorwegen waterval bij Voss
Waterval bij Voss


Noorwegen fjord bj Gudvangen
Fjord bij Gudvangen



Gudvangen

We hoeven er geen discussie over te voeren: Gudvangen is een toeristisch punt, compleet met Viking, maar o, wat is het er mooi. Het uitzicht op het spiegelende fjord hadden we niet willen missen.
Om van hier met de veerboot met camper en al in twee uur over het fjord naar Flam te varen is weliswaar heel aantrekkelijk maar de ruim 150 euro kostende vaartocht vinden we toch te begrotelijk.  Door twee tunnels rijden we dus in twintig  minuten naar Flam, waar we de rest van de middag lekker in de zon zitten op de gelijknamige camping. 


Alternatief: Om de relatief saaie weg met tunnels van Bergen naar Voss voor de tweede keer te vermijden zou je ook vanaf Bergen de toeristische weg nr 7 langs het Hardangerfjord kunnen nemen naar Eidfjord. Je kunt dan de dagen tot dag 24 in omgekeerde volgorde doen. Van Flam kun je dan via Gudvangen naar Voss rijden en daarvandaan weg 13 volgen.  

Gereden: 181 km van Vik naar Bergen; 169 km van Bergen naar FlamOvernacht: Camperplaats bij Bergens Hallen in Bergen, twee nachten Overnacht: Camping FlamWeer: Zonnig, half bewolkt, 22 tot 25 graden

Flam - trein en fjordvaren

26 en 27 juni,    Dag 21 en 22

Treinrit

Wie in Flam is, gaat vanzelfsprekend met de trein naar Myrdal. Dat doen wij dus ook.  Het lijntje Myrdal-Flam is een zijtak van de grote spoorlijn Oslo-Bergen en dateert uit 1940. Zo’n twintig jaar is er gebouwd aan dit twintig kilometer lange lijntje, vooral om de twintig tunnels met de hand uit te hakken.  Het lijntje stijgt naar ruim 800 meter hoogte en is daarmee een wonder van spoorwegvernuft. De trein tuft weer door een prachtig landschap.

Op een klein stationnetje, 's morgens in de vroegte . . . ..



Noorwegen treinFlam

Dansende nimf

Hoogtepunt is de stop bij een grote waterval, waar plotseling de nimfen uit een eerder vertelde sage lokkend dansend opduiken.  

Vanuit Myrdal kun je terug fietsen per mountainbike. Wij laten die mogelijkheid over aan sportieve jonge mannen en kiezen er zelf voor de helft van het traject terug te wandelen. 




Geiten op ons pad
Een mooie wandeling over een alsmaar dalend pad, lekker in de zon en door een prachtig landschap.  De spoorbaan is nooit ver weg en op een stationnetje in niemandsland stappen we weer op de trein voor het laatste stuk terug. 

Tip1: Ook al loop je maar de helft van het traject terug dan loont het toch om een retourtje te kopen. Dat is voordeliger dan een heel en een half enkeltje. 


Tip2: Wij kochten de treinkaartjes gewoon in Flam zelf. In het seizoen is die mogelijkheid niet altijd vanzelfsprekend aanwezig. Als er cruiseschepen zijn, willen zo veel passagiers met de trein mee dat er voor gewone passanten niet altijd zitplaatsen overblijven. Van te voren via internet boeken is dan wellicht een optie. Meer info op www.visitflam.com. 



Dit is onze tweede treinrit in Noorwegen. Een andere mooie treinrit is die van Dombas naar Andelsnes

Varen door het fjord

Flam ligt aan het einde van de Aurlandfjord, die weer in verbinding staat met de wonderschone, nauwe Naeroyfjord. We laten ons op onze tweede dag in Flam met een bus naar Gudvangen brengen en varen per boot terug over het fjord naar Flam.  Hoewel de lucht het eerste gedeelte geheel is dicht getrokken, blijft het een prachtige vaartocht van zo’n twee uur over dit ook al op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staande fjord. Het levert weer tal van uitzichten op van uit het water oprijzende bergen, watervallen en hoog op de berg liggende boerderijen. 


Noorwegen Flam varen door Naeroyfjord




Noorwegen Flam Naeroyfjord

Een beetje fris is het wel aan boord



Een andere mogelijkheid om door een Fjord te varen is bij Geiranger

Het is een welbestede dag, ook al, omdat de bus een omweg maakte naar Stalheimskleiva, een weg langs een steile berghelling met maar liefst twaalf haarspeldbochten en een stijging van soms 20%. We zouden het met de camper niet graag hebben gedaan maar de buschauffeur stuurt de meterslange bus rustig door de bochten. Bonus is de stop bij het Stalheim Hotel, waar we een fenomenaal uitzicht op de vallei hebben. 


En ook de lobby met al zijn oude Scandinavische design meubelen is een kijkje waard.

Om ons niet alleen te laten vervoeren maar ook zelf in actie te zijn, wandelen we vandaag ook nog naar het oude kerkje van Flam, een traject wat we ook gemakkelijk hadden kunnen fietsen. Nu lopen we over een geasfalteerde weg zo’n 3,5 kilometer heen en weer terug aan beide zijden van de rivier.

Kerkje in oud Flam
De volgende dag rijden we vanuit Flam de oude weg naar Laerland en rijden we via de 24 km lange tunnel terug.

Overnacht: nog twee nachten op camping Flam
Gereden: 0 kilometer

Weer: 1e dag prachtig zonnig, 24 graden, 2e dag afwisselend bewolkt en zon en tussendoor wat regen,  ca. 20 graden

                                                                        Verder met Laerdal, Hardangervidda, weg 13

Van Flam naar Laerland over oude weg en terug door tunnel

28 juni, zaterdag   Dag 23

Oude weg van Aurland naar Laersdal

Het is eind juni en we rijden hier in Noorwegen met de camper tussen twee muren van sneeuw.  



We zijn hoog op het bergplateau tussen Aurland en Laersdal en rijden de oude weg, hoog boven de tunnel. Deze weg is ons door iedereen aangeraden en blijkt letterlijk en figuurlijk adembenemend. Vooral het eerste stuk vanaf Aurland is smal, steil en bochtig. Bij iedere haarspeldbocht zijn we op dit 4 meter brede weggetje blij dat we geen auto, laat staan een andere camper of autobus,  tegen komen.  Last van hoogtevrees moet je ook niet hebben, want we stijgen en stijgen maar en zien bij de bochten het dal en het fjord steeds duizelingwekkend laag onder ons. Gelukkig brengt J ons koelbloedig draaiend en schakelend, heelhuids boven.  


Biirwegen uitzicht vanaf de Stegastein
Uitzicht vanaf de Stegastein
Daar wacht ons bij het uitzichtspunt Stegastein - een soort horizontale skischans, hoog boven het fjord - op deze heldere en zonnige dag een betoverend uitzicht over het blauwe fjord. 
Dat vinden de Noren zelf ook; zelfs op het toilet is een groot raam gemaakt om van dit uitzicht te genieten!
De Stegastein. Foto: Tripomatic

Daarna volgt een nog steeds stijgend maar minder duizelingwekkend traject over het bergplateau met sneeuwresten en ijsmeertjes. Zoals zo vaak, geven ook hier foto’s maar een deel van de ongerepte werkelijkheid weer. Wij verwachten dat er ieder ogenblik trollen tevoorschijn kunnen komen.  






Na het hoogste punt wordt de weg al dalend weer groener en lieflijker. Hier wachten de fraaie houten huizen in Laerdal.  


Noorwegen houten huizen in Laerdal

We rijden door over de E16 en de historische weg naar de uit 1180 daterende staafkerk van Borgund. Mede dankzij vele teerlagen staat deze oude houten kerk er nog steeds gaaf bij. 


Noorwegen staafkerk Borgund

Noorwegen detal staafkerk Borgund



Noorwegen Laerdaltunnel

Laerdaltunnel

We maken de mooie rondrit compleet door voor de terugweg naar Aurland de 24 kilometer lange Laerdaltunnel te nemen. 

Om te zorgen dat je tijdens de ca. 25 minuten durende rit door de tunnel niet in slaap valt, is de tunnelbuis op drie plaatsen  geheimzinnig blauw verlicht.

Na de tunnel  laten we Aurland en Flam nu rechts liggen en kiezen we weg nr. 50 richting Hol, ook al weer een toeristische weg. 

Na ca. 30 kilometer en diverse ogenschijnlijk ruw in de bergen uitgehakte tunnels houden we het bij Orsbo op de camping voor vandaag voor gezien. 
Zoals op zo veel plaatsen in Noorwegen is het hier stil, een stilte die ook hier wordt verbroken door het altijd ruisende en kletterende water.  

Gereden: 162 kilometer 
Overnachtingsplaats: Camping bij Osterbo Fjellstove

Weer: Zonnig, blauwe lucht met witte wolken, 20 tot 22 graden